<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="GA035n0036"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Zhongguo Fosi Shizhi Huikan, Electronic version, No. 36 破山<name role="" type="person">兴福寺</name>志</title> <title xml:lang="zh-Hans">中国<persName>佛</persName>寺史志彙刊数位版, No. 36 破山<name role="" type="person">兴福寺</name>志</title> <author>明 程嘉燧撰 苏先绘图</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>DILA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETAṃaha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>5卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">GA</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">36</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-24 18:58:22 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Zhongguo Fosi Shizhi Huikan</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">中国<persName>佛</persName>寺史志彙刊</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">破山<name role="" type="person">兴福寺</name>志</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Digital Archive of Chinese Buddhist Temple Gazetteers Project which is funded by Chung-Hwa Institute of Buddhist Studies and executed by Dharma Drum Institute of Liberal Arts</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">法鼓文理学院、中华<persName>佛</persName>学研究所之“中国<persName>佛</persName>教寺庙志数位典藏”专案提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【志彙】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01637"> <charName>CBETA CHARACTER CB01637</charName> <mapping cb:dec="984677" type="PUA">U+F0665</mapping> <mapping type="unicode">U+25827</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>稚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[秜-匕+羊]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05361"> <charName>CBETA CHARACTER CB05361</charName> <mapping cb:dec="988401" type="PUA">U+F14F1</mapping> <mapping type="unicode">U+213D6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>壒</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[土*盍]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08764"> <charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName> <mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping> <mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char> <char xml:id="CB14530"> <charName>CBETA CHARACTER CB14530</charName> <mapping cb:dec="997570" type="PUA">U+F38C2</mapping> <mapping type="unicode">U+23E62</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涌-用+(圉-土)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30070"> <charName>CBETA CHARACTER CB30070</charName> <mapping cb:dec="1013110" type="PUA">U+F7576</mapping> <mapping type="unicode">U+374E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+之]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30132"> <charName>CBETA CHARACTER CB30132</charName> <mapping cb:dec="1013172" type="PUA">U+F75B4</mapping> <mapping type="unicode">U+20C25</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>若</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[前-刖+右]</value></charProp></char> <char xml:id="CB31087"> <charName>CBETA CHARACTER CB31087</charName> <mapping cb:dec="1014127" type="PUA">U+F796F</mapping> <mapping type="unicode">U+21A56</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>宽</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+(十/见)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB34273"> <charName>CBETA CHARACTER CB34273</charName> <mapping cb:dec="1017313" type="PUA">U+F85E1</mapping> <mapping type="unicode">U+29107</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[雨/(罩-卓+王)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2017-06-29"> <name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b002a" n="b002a"/> <lb ed="GA" n="b002a01"/><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">版本说明</cb:mulu><p xml:id="pGA035pb002a0101"><anchor xml:id="nkr_note_add_b002a0101" n="b002a0101"/>破山<name role="" type="person">兴福寺</name>位于江苏常熟县西北，破山乃虞山之别山，<name role="" type="person">兴福寺</name>在县西九里，虞山北岭下。以山光 <lb ed="GA" n="b002a02"/>水色名于世，唐常建“题破山寺後禅院”诗云：“淸晨入古寺，初日明高林；竹径通幽处，禅房 <lb ed="GA" n="b002a03"/>花木深。山光悦鸟性，潭影空人心；万籁此都寂，但馀钟磬音。”诗颇为後人称颂，故名寺亭为 <lb ed="GA" n="b002a04"/>“空心亭”，而破山之秀洁，乃益为文人所推许。寺始创建于齐（四七九～五〇二），以邑人郴州 <lb ed="GA" n="b002a05"/>牧倪德光捨居第置之，是为<name role="" type="person">大慈寺</name>，至梁大同三年（五三七）改为<name role="" type="person">兴福寺</name>。寺中最著名之建筑者， <lb ed="GA" n="b002a06"/>厥为四高僧祠，即唐之怀述、常达，梁之彦称，宋之晤恩。怀述字体如，学涅槃，有体如塔。 <lb ed="GA" n="b002a07"/>常达字文擧，通涅槃经及莊老书，隐迹破山，有文擧塔。彦称，曾救中箭之虎于寺阁，故有救虎 <lb ed="GA" n="b002a08"/>阁之遗迹，有彦称塔。晤恩字修己，通天台教，设宗教院于破山，有晤恩塔。元、明两代，颇有 <lb ed="GA" n="b002a09"/>毁败，至万历年间，始予增修。淸康熙三十二年（一六九三），吴郡司马李继勋曾重修大雄殿。 <lb ed="GA" n="b002a10"/>明末程嘉燧辑寺志，前有崇祯壬午（十五年，西元一六四二）钱谦益序，志属草创，体例不免驳杂。 <lb ed="GA" n="b002a11"/>志分五卷，卷一记形勝，历代艺文附之。卷二记塔院，怀述、常达、彦称、晤恩四高僧传在焉。 <lb ed="GA" n="b002a12"/>卷三记明朝以降重建本寺事迹。卷四为明朝名僧事略，海舟、无著、钵庵、洞闻、等慈等五位 <lb ed="GA" n="b002a13"/>名僧是也。卷五为淸康熙间重修之疏、记，有“重修大雄殿募疏”、“重修兴福大雄殿记异”二文。 <lb ed="GA" n="b002a14"/>兹據国立中央图书馆代管北平图书馆所藏明崇祯十五年（一六四二）序刊本景印（按此本原为瞿氏 <lb ed="GA" n="b002a15"/>铁琴铜剑楼所藏，後归京师图书馆。志中第五卷收淸康熙三十二年重修大雄殿募疏，则是志或刻于淸康熙间，或 <lb ed="GA" n="b002a16"/>系後人所增刻，因无可考，兹依钱序注为明崇祯十五年序刊本）。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b003a" n="b003a"/> <lb ed="GA" n="b003a01"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><head>破山寺志序</head><p xml:id="pGA035pb003a0106" cb:place="inline"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb003_01.gif"/></figure></p> <lb ed="GA" n="b003a02"/><p xml:id="pGA035pb003a0201">余为儿时每从先大夫游 <lb ed="GA" n="b003a03"/>破山寺饭罢绝龙涧下上 <lb ed="GA" n="b003a04"/>激流泉拾赭石辄嬉游竟 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b004a" n="b004a"/> <lb ed="GA" n="b004a01"/>日长而𣨛业壮而缚禅栖 <lb ed="GA" n="b004a02"/>息山中往往经旬涉月虽 <lb ed="GA" n="b004a03"/>在车马尘<g ref="#CB05361">壒</g>顿踣幽絷之 <lb ed="GA" n="b004a04"/>时灯残漏转风回月落山。 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b005a" n="b005a"/> <lb ed="GA" n="b005a01"/>阿涧户斋锺粥鼓未尝不 <lb ed="GA" n="b005a02"/>彷彿在梦想中也循览斯 <lb ed="GA" n="b005a03"/>志如观李龙眠山莊图信 <lb ed="GA" n="b005a04"/>足而行自得道路如见所 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b006a" n="b006a"/> <lb ed="GA" n="b006a01"/>梦如悟前世禅房花木山 <lb ed="GA" n="b006a02"/>光潭影与夫此山中名僧 <lb ed="GA" n="b006a03"/>勝流经行宴坐高吟长啸 <lb ed="GA" n="b006a04"/>之遗迹皆显显然影现卷 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b007a" n="b007a"/> <lb ed="GA" n="b007a01"/>帙间尘网羁绁馀累未毕 <lb ed="GA" n="b007a02"/>未能以残生馀年遂乐天 <lb ed="GA" n="b007a03"/>草堂之约俯仰今昔为掩 <lb ed="GA" n="b007a04"/>卷太息者久之而余于此 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b008a" n="b008a"/> <lb ed="GA" n="b008a01"/>以有二愿焉山寺之废而 <lb ed="GA" n="b008a02"/>复新也先大夫奉王母卞 <lb ed="GA" n="b008a03"/>淑人之命经营草昧以溃 <lb ed="GA" n="b008a04"/>于成屠长卿寺碑云善女 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b009a" n="b009a"/> <lb ed="GA" n="b009a01"/>人罄产偈缘似昔贤之捨 <lb ed="GA" n="b009a02"/>宅谓王母也王母尝嘱余 <lb ed="GA" n="b009a03"/>云山门东西二里许皆古 <lb ed="GA" n="b009a04"/>时经堂<persName>佛</persName>阁旧址伽蓝神 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b010a" n="b010a"/> <lb ed="GA" n="b010a01"/>所诃护汝外王父母之墓 <lb ed="GA" n="b010a02"/>偪处寺之东偏汝他日择 <lb ed="GA" n="b010a03"/>善地卜外王父母之宅兆 <lb ed="GA" n="b010a04"/>而徙焉用以妥先灵忏宿 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b011a" n="b011a"/> <lb ed="GA" n="b011a01"/>业汝其勿忘三十年来外 <lb ed="GA" n="b011a02"/>王父之子姓累累靑襟而 <lb ed="GA" n="b011a03"/>家益衰落至不能庇其丘 <lb ed="GA" n="b011a04"/>木而纵寻斧焉邑志云山 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b012a" n="b012a"/> <lb ed="GA" n="b012a01"/>名破山葬者皆不吉以<persName>佛</persName> <lb ed="GA" n="b012a02"/>地因缘论之斯又不足言 <lb ed="GA" n="b012a03"/>矣余思王母之言每一瞻 <lb ed="GA" n="b012a04"/>拜未尝不流涕此一愿也 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b013a" n="b013a"/> <lb ed="GA" n="b013a01"/>寺之西有宗教院高僧晤 <lb ed="GA" n="b013a02"/>恩演台教之地更西为光 <lb ed="GA" n="b013a03"/>明庵<reg>跨</reg>龙涧之上大比丘 <lb ed="GA" n="b013a04"/>素公供金光明经修忏法 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b014a" n="b014a"/> <lb ed="GA" n="b014a01"/>之地今世盲禅盛行教義 <lb ed="GA" n="b014a02"/>衰落余欲斥寺西菜圃隙 <lb ed="GA" n="b014a03"/>地架杰阁构廣院复宗教 <lb ed="GA" n="b014a04"/>光明之旧招延高人即中 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b015a" n="b015a"/> <lb ed="GA" n="b015a01"/>诸公唱演其中使教幢再 <lb ed="GA" n="b015a02"/>树魔焰顿熄即中合掌赞 <lb ed="GA" n="b015a03"/>歎以为稀有此又一愿也 <lb ed="GA" n="b015a04"/>岁月云迈誓愿历然又安 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b016a" n="b016a"/> <lb ed="GA" n="b016a01"/>知愚公之移山操蛇之神 <lb ed="GA" n="b016a02"/>不感其诚而相之乎山僧 <lb ed="GA" n="b016a03"/>刻志成余遂以斯言弁于 <lb ed="GA" n="b016a04"/>首且以为识焉</p> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b017a" n="b017a"/> <lb ed="GA" n="b017a01"/><p xml:id="pGA035pb017a0101">崇祯壬午嘉平月，聚沙居 <lb ed="GA" n="b017a02"/>士钱谦益书于优昙室中</p> <lb ed="GA" n="b017a03"/><p xml:id="pGA035pb017a0301"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb017_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="GA" n="b017a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b018a" n="b018a"/> <lb ed="GA" n="b018a01"/> <lb ed="GA" n="b018a02"/> <lb ed="GA" n="b018a03"/> <lb ed="GA" n="b018a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b019a" n="b019a"/> <lb ed="GA" n="b019a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">山图</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">乌目山图</cb:mulu><head>乌目山图</head> <lb ed="GA" n="b019a02"/><p xml:id="pGA035pb019a0201"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb019_01.gif"/></figure><anchor xml:id="nkr_note_orig_b019001" n="b019001"/></p> <lb ed="GA" n="b019a03"/> <lb ed="GA" n="b019a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b020a" n="b020a"/> <lb ed="GA" n="b020a01"/><p xml:id="pGA035pb020a0101"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb020_01.gif"/></figure><anchor xml:id="nkr_note_orig_b020001" n="b020001"/></p> <lb ed="GA" n="b020a02"/> <lb ed="GA" n="b020a03"/> <lb ed="GA" n="b020a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b021a" n="b021a"/> <lb ed="GA" n="b021a01"/><p xml:id="pGA035pb021a0101"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb021_01.gif"/></figure><anchor xml:id="nkr_note_orig_b021001" n="b021001"/></p> <lb ed="GA" n="b021a02"/> <lb ed="GA" n="b021a03"/> <lb ed="GA" n="b021a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b022a" n="b022a"/> <lb ed="GA" n="b022a01"/><p xml:id="pGA035pb022a0101"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb022_01.gif"/></figure><anchor xml:id="nkr_note_orig_b022001" n="b022001"/></p> <lb ed="GA" n="b022a02"/> <lb ed="GA" n="b022a03"/> <lb ed="GA" n="b022a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b023a" n="b023a"/> <lb ed="GA" n="b023a01"/><p xml:id="pGA035pb023a0101"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb023_01.gif"/></figure><anchor xml:id="nkr_note_orig_b023001" n="b023001"/></p></cb:div> <lb ed="GA" n="b023a02"/> <lb ed="GA" n="b023a03"/> <lb ed="GA" n="b023a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b024a" n="b024a"/> <lb ed="GA" n="b024a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><name role="" type="person">兴福寺</name>图</cb:mulu><head><name role="" type="person">兴福寺</name>图</head> <lb ed="GA" n="b024a02"/><p xml:id="pGA035pb024a0201"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb024_01.gif"/></figure><anchor xml:id="nkr_note_orig_b024001" n="b024001"/></p></cb:div> <lb ed="GA" n="b024a03"/> <lb ed="GA" n="b024a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b025a" n="b025a"/> <lb ed="GA" n="b025a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">苏先子後图</cb:mulu><head>苏先子後图</head> <lb ed="GA" n="b025a02"/><p xml:id="pGA035pb025a0201"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb025_01.gif"/></figure><anchor xml:id="nkr_note_orig_b025001" n="b025001"/></p></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="b025a03"/> <lb ed="GA" n="b025a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b026a" n="b026a"/> <lb ed="GA" n="b026a01"/> <lb ed="GA" n="b026a02"/> <lb ed="GA" n="b026a03"/> <lb ed="GA" n="b026a04"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b027a" n="b027a"/> <lb ed="GA" n="b027a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>常熟县破山<name role="" type="person">兴福寺</name>志卷一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="GA" n="b027a02"/><byline cb:type="collector">偈庵程嘉燧辑</byline><cb:div><p xml:id="pGA035pb027a0207" cb:place="inline"><figure><graphic url="../figures/GA/GA035pb027_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="GA" n="b027a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">破山</cb:mulu><head>破山</head><p xml:id="pGA035pb027a0303" cb:place="inline">宋文林郞秘书省较书郞守县尉陈于顶山 <lb ed="GA" n="b027a04"/>路记云常熟居海滨地无大山县依山之阳是为隅 <lb ed="GA" n="b027a05"/>山以濒海之隅也又名虞山以昔人治虞于此也山 <lb ed="GA" n="b027a06"/>北行九里是<reg>为</reg>破山以鬥龙破山而<reg>为</reg>涧也又北行 <lb ed="GA" n="b027a07"/>九里<reg>为</reg>顶山又北行六七里<reg>为</reg>小山山之南北相距 <lb ed="GA" n="b027a08"/>纔二十四里而名已不一矣又合而名之或曰乌目 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b028a" n="b028a"/> <lb ed="GA" n="b028a01"/>山也</p><p xml:id="pGA035pb028a0103" cb:place="inline">姑苏志云庆元志引山海经曰虞山之北冈垄 <lb ed="GA" n="b028a02"/>相接即乌目山今顶山之南有乌目涧疑即此也自 <lb ed="GA" n="b028a03"/>此东北九十步有空心潭又有舜井</p> <lb ed="GA" n="b028a04"/><p xml:id="pGA035pb028a0401">宝祐志破山之名旧传正观中有老宿在寺说法常 <lb ed="GA" n="b028a05"/>有白髯老人每旦必先至一日师问<reg>为</reg>谁曰某山中 <lb ed="GA" n="b028a06"/>白龙也师愿见其形老人云我见形时当念摩诃经 <lb ed="GA" n="b028a07"/>号助我之威师怖误诵揭谛神咒神以杵击龙龙衝 <lb ed="GA" n="b028a08"/>山而去遂成破涧</p><p xml:id="pGA035pb028a0808" cb:place="inline">又高僧传云白龙与黑龙交勇衝 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b029a" n="b029a"/> <lb ed="GA" n="b029a01"/>逬成溪</p><p xml:id="pGA035pb029a0104" cb:place="inline">朱长文续图经云正观中山中妪生白龙与 <lb ed="GA" n="b029a02"/>一龙鬥于此而成涧<note place="inline">旧志云唐贞观十<unclear/>年夏<unclear/>月白龙与乌龙鬥于虞山之东北 <lb ed="GA" n="b029a03"/>衝山而去山裂成涧则又与白龙祠事相涉三说未知孰是</note></p> <lb ed="GA" n="b029a04"/><p xml:id="pGA035pb029a0401">中吴纪闻旧传有四高僧讲经山中一老翁日来听 <lb ed="GA" n="b029a05"/>法<reg>久</reg>之问翁所从来答曰吾非人也龙也因问本相 <lb ed="GA" n="b029a06"/>可得见乎曰可已而果以全体现僧恐甚亟诵揭谛 <lb ed="GA" n="b029a07"/>咒语揭谛神与龙捔力龙不能勝破其山而去续图 <lb ed="GA" n="b029a08"/>经所载不同谓白龙与一龙鬥未知孰是</p> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b030a" n="b030a"/> <lb ed="GA" n="b030a01"/><p xml:id="pGA035pb030a0101">卢熊苏州府志破山亦虞山之别山因白龙鬥衝山 <lb ed="GA" n="b030a02"/>而去故曰破山</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b030a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1"><name role="" type="person">兴福寺</name></cb:mulu><head><name role="" type="person">兴福寺</name></head><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">槪述</cb:mulu><p xml:id="pGA035pb030a0304" cb:place="inline">吴地记後集云<name role="" type="person">兴福寺</name>在县西九里虞山 <lb ed="GA" n="b030a04"/>北岭下梁大同三年置</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b030a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">唐破山<name role="" type="person">兴福寺</name>再修功德记</cb:mulu><head>唐破山<name role="" type="person">兴福寺</name>再修功德记</head> <lb ed="GA" n="b030a06"/><p xml:id="pGA035pb030a0601">此寺始自齐始<name role="" type="person">兴五</name>年因邑人郴州牧倪德光捨居 <lb ed="GA" n="b030a07"/>第置之是<reg>为</reg><name role="" type="person">大慈寺</name>至梁大同三年改<reg>为</reg><name role="" type="person">兴福寺</name>自 <lb ed="GA" n="b030a08"/><reg>为</reg>邑<reg>为</reg>寺历陈隋四代迄于我唐甲辰岁岁逾三百 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b031a" n="b031a"/> <lb ed="GA" n="b031a01"/>年会昌末释教中<anchor xml:id="nkr_note_add_b031a0101" n="b031a0101"/><anchor xml:id="begb031a0101" n="b031a0101"/>圮<anchor xml:id="endb031a0101"/>僧难聿兴武宗斥去浮屠法寺 <lb ed="GA" n="b031a02"/>毁大中践祚再恢释教俾饰伽蓝先是大檀越主吴 <lb ed="GA" n="b031a03"/>兴钱公某吴郡顾罕汝南周坦与彼亲友兼募信士 <lb ed="GA" n="b031a04"/>助修塑像添建殿堂赫赫垂芳传之不朽以隽侨居 <lb ed="GA" n="b031a05"/>是邑废之兴之耳目相接俾书其事有愧斐然</p><p xml:id="pGA035pb031a0519" cb:place="inline">中和 <lb ed="GA" n="b031a06"/>四年六月五日记</p> <lb ed="GA" n="b031a07"/><p xml:id="pGA035pb031a0701">范成大吴郡志<name role="" type="person">兴福寺</name>在常熟县西北九里唐寺记 <lb ed="GA" n="b031a08"/>云始于齐始<name role="" type="person">兴五</name>年按齐无始兴年号但有延兴中 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b032a" n="b032a"/> <lb ed="GA" n="b032a01"/>兴二号皆止一年流传之误如此既是唐碑姑存之 <lb ed="GA" n="b032a02"/>即常建题诗处<note place="inline">郑虎臣吴都文粹同</note></p> <lb ed="GA" n="b032a03"/><p xml:id="pGA035pb032a0301">朱长文吴郡图经续记<name role="" type="person">兴福寺</name>在常熟县破山<reg>为</reg>海 <lb ed="GA" n="b032a04"/>虞之勝处齐郴州刺史倪德光捨宅<reg>为</reg>寺唐常建诗 <lb ed="GA" n="b032a05"/>云竹径通幽处禅房花木深山光悦鸟性潭影空人 <lb ed="GA" n="b032a06"/>心即此地也山中有龙鬥涧唐正观中老妪生白龙 <lb ed="GA" n="b032a07"/>与一龙鬥于此而成此涧有空心潭因常建诗以名 <lb ed="GA" n="b032a08"/>有御赐锺唐懿宗咸通六年所赐有文擧塔体如塔 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b033a" n="b033a"/> <lb ed="GA" n="b033a01"/>二人者唐之高僧也有救虎阁五代时僧彦称<reg>为</reg>虎 <lb ed="GA" n="b033a02"/>拔箭于此有宗教院雍熙中高僧晤恩修天台教于 <lb ed="GA" n="b033a03"/>此故以名近刘御史拯宰邑作八咏以志其事云</p> <lb ed="GA" n="b033a04"/><p xml:id="pGA035pb033a0401">范成大吴郡志破山<name role="" type="person">兴福寺</name>去邑九里齐始<name role="" type="person">兴五</name>年 <lb ed="GA" n="b033a05"/>邑人郴州刺史倪德光捨宅<reg>为</reg>寺名曰大慈梁大同 <lb ed="GA" n="b033a06"/>三年改<name role="" type="person">兴福寺</name>飞泉石桥修廊复阁气象雄古多唐 <lb ed="GA" n="b033a07"/>时屋也僧堂三柱皆有雷篆倒书奇怪不可识相传 <lb ed="GA" n="b033a08"/>唐初雷震故然<note place="inline">宝祐志同</note></p> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b034a" n="b034a"/> <lb ed="GA" n="b034a01"/><p xml:id="pGA035pb034a0101">郭彖暌车志曰常熟县破山寺僧堂李唐新建柱有 <lb ed="GA" n="b034a02"/>雷神书凡三处盖昔人所传谢仙火之类内一柱题 <lb ed="GA" n="b034a03"/>字最端谨可识云助溪作火田凡六字上一字作从 <lb ed="GA" n="b034a04"/>具从力字书所无字皆作隶体倒书入木三分不类 <lb ed="GA" n="b034a05"/>雕刻然各去地丈馀与旧说身长三尺者差异</p> <lb ed="GA" n="b034a06"/><p xml:id="pGA035pb034a0601">卢熊苏州府志出宣化门循山而北过报慈寺六里 <lb ed="GA" n="b034a07"/>西北入破山<name role="" type="person">兴福寺</name>寺多古迹临龙鬥涧山腰有光 <lb ed="GA" n="b034a08"/>明庵</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b035a" n="b035a"/> <lb ed="GA" n="b035a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">唐诗</cb:mulu><head>唐诗</head> <lb ed="GA" n="b035a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">常建：题破山寺後禅院</cb:mulu><head>常建：题破山寺後禅院</head> <lb ed="GA" n="b035a03"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb035a0301"><l>淸晨入古寺 初日明<note place="inline">一作照又作曜又作朗</note>高林</l><l>竹径通幽处 <lb ed="GA" n="b035a04"/> 禅房花木深</l><l>山光悦鸟性 潭影空人心</l><l>万籁此都寂 <lb ed="GA" n="b035a05"/> 但馀钟磬音</l></lg> <lb ed="GA" n="b035a06"/><p xml:id="pGA035pb035a0601">唐诗记事丹阳商璠撰河嶽英灵集首列建诗爱 <lb ed="GA" n="b035a07"/>其山光悦鸟性潭影空人心</p> <lb ed="GA" n="b035a08"/><p xml:id="pGA035pb035a0801">欧阳公临行题靑州山斋曰吾常喜诵常建诗云 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b036a" n="b036a"/> <lb ed="GA" n="b036a01"/>竹径<note place="inline">通</note>遇幽处禅房花木深欲效其语作一联<reg>久</reg>不 <lb ed="GA" n="b036a02"/>可得乃知造意者难<reg>为</reg>工也晚来靑州始得山斋 <lb ed="GA" n="b036a03"/>宴息因谓不意平生想见而不能道以言者乃<reg>为</reg> <lb ed="GA" n="b036a04"/>已有于是益欲希其彷彿竟尔莫获一言夫前人 <lb ed="GA" n="b036a05"/><reg>为</reg>开其端其物景又在其目然不得自称其怀岂 <lb ed="GA" n="b036a06"/>人才有限而不可疆吾将老矣文思之衰耶兹<reg>为</reg> <lb ed="GA" n="b036a07"/>终身之恨尔熙寧庚戌仲夏月朢日题</p> <lb ed="GA" n="b036a08"/><p xml:id="pGA035pb036a0801">姚<g ref="#CB31087">宽</g>西溪丛语曰常建题破山寺後院诗云竹径 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b037a" n="b037a"/> <lb ed="GA" n="b037a01"/>通幽处禅房花木深余观又玄集唐诗类选皆作 <lb ed="GA" n="b037a02"/>通熙寧元年欧阳永叔守靑州题廨宇後山斋云 <lb ed="GA" n="b037a03"/>竹径遇幽处有以<reg>鄠</reg>杜石本往河内以见邢和叔 <lb ed="GA" n="b037a04"/>始未见时亦颇疑其误及见碑反复味之亦以<reg>为</reg> <lb ed="GA" n="b037a05"/>佳不知别有本耶抑永叔自改耶古人用一字亦 <lb ed="GA" n="b037a06"/>不苟也</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b037a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">僧淸昼：晚秋破山寺</cb:mulu><head>僧淸昼：晚秋破山寺</head> <lb ed="GA" n="b037a08"/><lg xml:id="lgGA035pb037a0801"><l>秋风落葉满空山 古殿<note place="inline">集作寺</note>残灯石壁间</l><l>昔日经行 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b038a" n="b038a"/> <lb ed="GA" n="b038a01"/>人去尽 寒雲夜夜自飞还</l></lg> <lb ed="GA" n="b038a02"/><p xml:id="pGA035pb038a0201">高僧传云皎然名昼姓谢氏长城人<reg>留</reg>心篇什凡 <lb ed="GA" n="b038a03"/>所遊历皆以诗句牵劝令入<persName>佛</persName>知有集十卷</p> <lb ed="GA" n="b038a04"/><p xml:id="pGA035pb038a0401">宝祐志载皎然双峰百战後一首题曰游破山考 <lb ed="GA" n="b038a05"/>杼山集乃遊吴匡山破寺诗也今削去</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b038a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">吴融：送僧归破山寺</cb:mulu><head>吴融：送僧归破山寺</head> <lb ed="GA" n="b038a07"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb038a0701"><l>万里指吴山 高秋杖锡还</l><l>别来双阙老 归去片雲间</l> <lb ed="GA" n="b038a08"/><l>师在有无外 我婴尘土间</l><l>居然本相别 不要惨離颜</l></lg></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b039a" n="b039a"/> <lb ed="GA" n="b039a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">僧常达：破山山居八咏</cb:mulu><head>僧常达：破山山居八咏</head> <lb ed="GA" n="b039a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">一</cb:mulu><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb039a0201"><l>身间依祖寺 志僻性多慵</l><l>少室遗真旨 层楼起暮锺</l> <lb ed="GA" n="b039a03"/><l>啜茶思好水 对月数诸峰</l><l>有问山中趣 庭前是古松</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b039a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="GA" n="b039a05"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb039a0501"><l>晚望立虚庭 心心见祖情</l><l>烟开分嶽色 雨霁减泉声</l> <lb ed="GA" n="b039a06"/><l>远树猿长啸 层巖日乍朗</l><l>更堪论的旨 林下笋初生</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b039a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="GA" n="b039a08"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb039a0801"><l>一室尘埃外 翛然只么常</l><l>睡来开寝幔 锺动下禅床</l> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b040a" n="b040a"/> <lb ed="GA" n="b040a01"/><l>溪浸山光冷 秋凋木葉黄</l><l>时题诸祖意 敧石看斜阳</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b040a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">四</cb:mulu><head>四</head> <lb ed="GA" n="b040a03"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb040a0301"><l>西来真祖意 只在见闻中</l><l>寒雁一声过 疏林幾葉空</l> <lb ed="GA" n="b040a04"/><l>心闲怜水石 身老怯霜风</l><l><reg>为</reg>报参玄者 山山月色同</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b040a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">五</cb:mulu><head>五</head> <lb ed="GA" n="b040a06"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb040a0601"><l>真性寂无機 尘尘<persName>佛</persName>祖师</l><l>日明庭砌暖 霜苦药苗衰</l> <lb ed="GA" n="b040a07"/><l>汲水和烟酌 栽松带雪移</l><l>好听玄旨处 猿啸岭南枝</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b040a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">六</cb:mulu><head>六</head> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b041a" n="b041a"/> <lb ed="GA" n="b041a01"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb041a0101"><l>古寺凭阑危 时闻擧妙機</l><l>庭空月色<anchor xml:id="nkr_note_add_b041a0101" n="b041a0101"/><anchor xml:id="begb041a0101" n="b041a0101"/>净<anchor xml:id="endb041a0101"/> 夜迥磬声移</l> <lb ed="GA" n="b041a02"/><l>漏转寒更急 灯残冷焰微</l><l>太虚同万象 相会话玄徽</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b041a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">七</cb:mulu><head>七</head> <lb ed="GA" n="b041a04"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb041a0401"><l>胡僧论的旨 物物唱圆成</l><l>疏柳春来翠 幽窗日渐明</l> <lb ed="GA" n="b041a05"/><l>禅心亲石室 蝶翅覆花英</l><l>好听谭玄处 乔松鹤数声</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b041a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">八</cb:mulu><head>八</head> <lb ed="GA" n="b041a07"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb041a0701"><l>祖祖唯心旨 春融日渐长</l><l>霜轻莎草绿 风细药苗香</l> <lb ed="GA" n="b041a08"/><l>月满真如<reg>净</reg> 花开觉树芳</l><l>谷前莺啭处 时听话圆常</l></lg></cb:div></cb:div></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b042a" n="b042a"/> <lb ed="GA" n="b042a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">宋诗</cb:mulu><head>宋诗</head> <lb ed="GA" n="b042a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">刘拯：破山八咏</cb:mulu><head>刘拯：破山八咏<note place="inline">有序</note></head> <lb ed="GA" n="b042a03"/><p xml:id="pGA035pb042a0301">拯，字彦修，宣州南陵人。进士及第，知常熟县。</p> <lb ed="GA" n="b042a04"/><p xml:id="pGA035pb042a0401">元豐元年苏州常熟县沙门思雅谒予言曰海虞之 <lb ed="GA" n="b042a05"/>勝锺于破山然林泉之势遊观之繁无近无远传之 <lb ed="GA" n="b042a06"/>盛矣自倪郴州舍宅<reg>为</reg>寺数百年间僧人奇士往往 <lb ed="GA" n="b042a07"/>间出而人知者愿有以发明之余因请而咏其可道 <lb ed="GA" n="b042a08"/>者俾灵踪异迹不掩乎山水之勝云</p><p xml:id="pGA035pb042a0815" cb:place="inline">元豐五年四月 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b043a" n="b043a"/> <lb ed="GA" n="b043a01"/>旦日宣德即知苏州常熟县刘拯序</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b043a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3"><name role="" type="person">兴福寺</name></cb:mulu><head><name role="" type="person">兴福寺</name></head> <lb ed="GA" n="b043a03"/><p xml:id="pGA035pb043a0301">齐郴州刺史倪德光捨宅<reg>为</reg>寺号大慈院梁大 <lb ed="GA" n="b043a04"/>同中改<reg>为</reg><name role="" type="person">兴福寺</name></p> <lb ed="GA" n="b043a05"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb043a0501"><l>峨峨乌目山 曾临贵侯宅</l><l>重房昔珠翠 峻宇换金碧</l> <lb ed="GA" n="b043a06"/><l>泉激晨霞明 松摇暮雲白</l><l>宜尔山中人 日轮自朝夕</l></lg> <lb ed="GA" n="b043a07"/><p xml:id="pGA035pb043a0701"><note place="inline">馀七咏俱<reg>别</reg>见</note></p></cb:div> <lb ed="GA" n="b043a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">李湛：<name role="" type="person">兴福寺</name></cb:mulu><head>李湛：<name role="" type="person">兴福寺</name></head> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b044a" n="b044a"/> <lb ed="GA" n="b044a01"/><p xml:id="pGA035pb044a0101">湛，宋秘书丞，大中祥符间人也。诗归载此首讹 <lb ed="GA" n="b044a02"/><reg>为</reg>唐诗。</p> <lb ed="GA" n="b044a03"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb044a0301"><l>雲门十里长 殿塔明朝阳</l><l>半夜风雨至<note place="inline">一作止</note> 满山松 <lb ed="GA" n="b044a04"/>桧香</l><l>淸猿啸远壑 好鸟鸣虚廊</l><l>尘土斯可濯 胡<reg>为</reg>语 <lb ed="GA" n="b044a05"/>沧浪</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b044a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">莫俦：破山</cb:mulu><head>莫俦：破山</head> <lb ed="GA" n="b044a07"/><p xml:id="pGA035pb044a0701">俦，吴江人。</p> <lb ed="GA" n="b044a08"/><lg xml:id="lgGA035pb044a0801"><l><reg>久</reg>闻勝地有莲宫 乘兴来遊杖瘦筇</l><l>庭老樛枝翠璎 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b045a" n="b045a"/> <lb ed="GA" n="b045a01"/>珞 池生幷蒂玉芙蓉</l><l>飞仙何意来题柱 开涧当年想 <lb ed="GA" n="b045a02"/>鬥龙</l><l>归骑回看楼阁处 雲深隐隐度疏锺</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b045a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">李光：破山<name role="" type="person">兴福寺</name></cb:mulu><head>李光：破山<name role="" type="person">兴福寺</name></head> <lb ed="GA" n="b045a04"/><lg xml:id="lgGA035pb045a0401"><l>招提淸绝冠诸方 溪绕山围勝气藏</l><l>好在池塘存旧 <lb ed="GA" n="b045a05"/>址 依然花木隐禅房</l><l>风生殿阁元无暑 雨後松篁自 <lb ed="GA" n="b045a06"/>有香</l><l>日暮不教淸兴尽 更登绝顶瞰微茫</l></lg> <lb ed="GA" n="b045a07"/><p xml:id="pGA035pb045a0701">旧志载陈简斋诗一首乃雒中龙门诗也今削去</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b045a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">章康：游龙山</cb:mulu><head>章康：游龙山</head> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b046a" n="b046a"/> <lb ed="GA" n="b046a01"/><p xml:id="pGA035pb046a0101">康，浦城人。</p> <lb ed="GA" n="b046a02"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb046a0201"><l>名山<reg>久</reg>相望 今日<reg>为</reg>著屐</l><l>到寺第一義 古松足蟠屈</l> <lb ed="GA" n="b046a03"/><l>一一龙蛇形 风雷气萧瑟</l><l>璎珞桧两株 皆数百年物</l> <lb ed="GA" n="b046a04"/><l><persName>佛</persName>灯耿靑荧 像设暗金碧</l><l>雲廊极徘徊 老屋共崒兀</l> <lb ed="GA" n="b046a05"/><l>僧房小盘薄 西原访泉石</l><l>于其<g ref="#CB08764">最</g>幽绝 似可使筑室</l> <lb ed="GA" n="b046a06"/><l>因而思古人 多有爱山癖</l><l>要之亦何<reg>为</reg> 一赏事已毕</l> <lb ed="GA" n="b046a07"/><l>上方不及登 尙或俟他日</l><l>无非会心处 妙同箭锋直</l> <lb ed="GA" n="b046a08"/><l>山灵谓何如 移文兹不必</l><l>作诗<reg>留</reg>山中 幷可告来辙</l></lg></cb:div></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b047a" n="b047a"/> <lb ed="GA" n="b047a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">元诗</cb:mulu><head>元诗</head> <lb ed="GA" n="b047a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">周霞宾：破山後院</cb:mulu><head>周霞宾：破山後院</head> <lb ed="GA" n="b047a03"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb047a0301"><l>一路入靑山 禅居树木间</l><l>竹泉和雨酿 梅壑倚雲攀</l> <lb ed="GA" n="b047a04"/><l>塔冷高僧骨 岚淸俗士颜</l><l>夕阳钟磬远 相趁採樵还</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b047a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">僧如镜：破山寺</cb:mulu><head>僧如镜：破山寺</head> <lb ed="GA" n="b047a06"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb047a0601"><l>虞阜前朝寺 萧然一径深</l><l>烟霞多古迹 花果满晴林</l> <lb ed="GA" n="b047a07"/><l><reg>逢</reg>石泉应冽 空亭昼自阴</l><l>高僧遗塔在 何日复重寻</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b047a08"/> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b048a" n="b048a"/> <lb ed="GA" n="b048a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">吴讷：破山</cb:mulu><head>吴讷：破山</head> <lb ed="GA" n="b048a02"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb048a0201"><l>老龙逞馀怒 旧触苍崖裂</l><l>崖边古<persName>佛</persName>祠 年深亦消歇</l> <lb ed="GA" n="b048a03"/><l>阴房燐火靑 曲窦泉声咽</l><l>客遊纵奇讨 摩挲看遗碣</l> <lb ed="GA" n="b048a04"/><l>朗吟常建诗 淸风满林樾</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b048a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">李杰：遊破山寺和钱世恒韵</cb:mulu><head>李杰：遊破山寺和钱世恒韵</head> <lb ed="GA" n="b048a06"/><lg xml:id="lgGA035pb048a0601"><l>今日重来续旧遊 可堪岁月去如流</l><l>春光冉冉红将 <lb ed="GA" n="b048a07"/>歇 山色阴阴翠不收</l><l>天晚腥风生虎穴 雨深新水溢 <lb ed="GA" n="b048a08"/>龙湫</l><l>老僧煮笋充淸供 石上三生话未休</l></lg></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b049a" n="b049a"/> <lb ed="GA" n="b049a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">王同祖：游破山<name role="" type="person">兴福寺</name>破龙涧</cb:mulu><head>王同祖：游破山<name role="" type="person">兴福寺</name>破龙涧</head> <lb ed="GA" n="b049a02"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb049a0201"><l>破龙迴绝涧 灵鹫倚修林</l><l>绀宇烟霞静 苍崖松柏深</l> <lb ed="GA" n="b049a03"/><l>虚无侵海色 去住引禅心</l><l>日夕山风冷 幽禽空好音</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b049a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">钱籍：遊<name role="" type="person">兴福寺</name>归途即事</cb:mulu><head>钱籍：遊<name role="" type="person">兴福寺</name>归途即事</head> <lb ed="GA" n="b049a05"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb049a0501"><l>古寺登临罢 肩舆下翠微</l><l>山僧携钵上 樵子负薪归</l> <lb ed="GA" n="b049a06"/><l>暝雀喧凋葉 寒鸦度夕辉</l><l>独怜遊客兴 犹逐野雲飞</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b049a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">杨仪：遊<name role="" type="person">兴福寺</name></cb:mulu><head>杨仪：遊<name role="" type="person">兴福寺</name></head> <lb ed="GA" n="b049a08"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb049a0801"><l><reg>为</reg>爱禅林好 时来坐夕曛</l><l>幽禽喧败屋 古木堕寒雲</l> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b050a" n="b050a"/> <lb ed="GA" n="b050a01"/><l>细读逍遥论 淸谭怪石文</l><l>步兵长啸罢 鼓吹半山闻</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b050a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">杨仪：赠破山寺洪上人</cb:mulu><head>杨仪：赠破山寺洪上人</head> <lb ed="GA" n="b050a03"/><lg xml:id="lgGA035pb050a0301"><l>寻春过夏事俱寒 唯有<reg>留</reg>题墨未残</l><l>落葉不教潭影 <lb ed="GA" n="b050a04"/><reg>静</reg> 闲雲长伴衲衣还</l><l>吾难求富从吾好 汝可将心与 <lb ed="GA" n="b050a05"/>汝安</l><l>三十年馀京国梦 家山依旧醉中看</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b050a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">孙七政：春日遊破山遇雨</cb:mulu><head>孙七政：春日遊破山遇雨</head> <lb ed="GA" n="b050a07"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb050a0701"><l>春遊不觉远 幽兴转无涯</l><l>雨送一峰磬 雲埋半壑花</l> <lb ed="GA" n="b050a08"/><l>暗芳<reg>遥</reg>更识 空翠湿还赊</l><l>归处浑迷径 翻疑洞口家</l></lg></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b051a" n="b051a"/> <lb ed="GA" n="b051a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">邵鍪：破山赠李超无得贫字</cb:mulu><head>邵鍪：破山赠李超无得贫字</head> <lb ed="GA" n="b051a02"/><lg xml:id="lgGA035pb051a0201"><l>涧户绳床寄此身 眉间精悍色犹存</l><l>千年寺色松头 <lb ed="GA" n="b051a03"/>冷 半日茶烟竹裡贫</l><l>野鹿健如逃世客 岭雲间似住 <lb ed="GA" n="b051a04"/>山人</l><l>由来此意无多子 与尔蒲团仔细论</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b051a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">尹嘉宾：寄破山樵者李超无三首</cb:mulu><head>尹嘉宾：寄破山樵者李超无三首</head> <lb ed="GA" n="b051a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">一</cb:mulu><lg xml:id="lgGA035pb051a0601"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_b051a0601" n="b051a0601"/><anchor xml:id="begb051a0601" n="b051a0601"/>羡<anchor xml:id="endb051a0601"/>尔佯狂已陆沉 靑山作伴遂幽寻</l><l>相思只恐难求 <lb ed="GA" n="b051a07"/>觅 闻说禅房花木深</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b051a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">二</cb:mulu><head>二</head> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b052a" n="b052a"/> <lb ed="GA" n="b052a01"/><lg xml:id="lgGA035pb052a0101"><l>江上靑山政忆君 西风旅雁自<reg>为</reg>群</l><l>天涯岁晚多冰 <lb ed="GA" n="b052a02"/>雪 若个峰头踏冻雲</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b052a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="GA" n="b052a04"/><lg xml:id="lgGA035pb052a0401"><l>自断文章岂致身 忍看时事日沉沦</l><l>东来山色何憍 <lb ed="GA" n="b052a05"/><g ref="#CB01637">稚</g> 思杀当年採药人</l></lg></cb:div></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="b052a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">龙鬥涧</cb:mulu><head>龙鬥涧</head><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">槪述</cb:mulu><p xml:id="pGA035pb052a0604" cb:place="inline">邑志一名破山涧亦云破龙涧相传龙鬥 <lb ed="GA" n="b052a07"/>山裂成涧至今涧石皆赤研之色如代赭画家用以 <lb ed="GA" n="b052a08"/>皴染</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b053a" n="b053a"/> <lb ed="GA" n="b053a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">刘拯：龙鬥涧</cb:mulu><head>刘拯：龙鬥涧</head> <lb ed="GA" n="b053a02"/><p xml:id="pGA035pb053a0201">唐正观中老妪生白龙与一龙鬥于此而成涧</p> <lb ed="GA" n="b053a03"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb053a0301"><l>白龙鬥巍峰 长涧落千尺</l><l>灵泉应奇踪 高连莫雲碧</l> <lb ed="GA" n="b053a04"/><l>寒影凌苍崖 淸流动危石</l><l>八月苗正枯 犹能变甘泽</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b053a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">宋高九万：题龙山</cb:mulu><head>宋高九万：题龙山</head> <lb ed="GA" n="b053a06"/><p xml:id="pGA035pb053a0601">开禧中僧居简送高菊涧遊吴门序云山阴菊 <lb ed="GA" n="b053a07"/>涧高九万得句法于雪巢林景思于後山<reg>为</reg>第 <lb ed="GA" n="b053a08"/>五世</p> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b054a" n="b054a"/> <lb ed="GA" n="b054a01"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb054a0101"><l>古涧沧浪外 晴蓝飘渺间</l><l>木枯曾阅世 龙老解分山</l> <lb ed="GA" n="b054a02"/><l>鸟道秋迷迹 禅房昼掩关</l><l>诗成遊子去 流水自潺潺</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="b054a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">硃砂洞</cb:mulu><head>硃砂洞</head><p xml:id="pGA035pb054a0304" cb:place="inline">南畿志破山上有破龙涧旁有硃砂洞邑 <lb ed="GA" n="b054a04"/>志云在龙鬥涧中</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b054a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大涧</cb:mulu><head>大涧</head><p xml:id="pGA035pb054a0503" cb:place="inline">邑志在虞山北麓<name role="" type="person">兴福寺</name>北</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b054a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">空心潭</cb:mulu><head>空心潭</head><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">槪述</cb:mulu><p xml:id="pGA035pb054a0604" cb:place="inline">朱长文续图经云有空心潭因常建诗以 <lb ed="GA" n="b054a07"/>名潭有无尾螺相传有神僧见烹螺者已去其尾放 <lb ed="GA" n="b054a08"/>之潭中得生或徙之他处则尾如故</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b055a" n="b055a"/> <lb ed="GA" n="b055a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">刘拯：空心潭</cb:mulu><head>刘拯：空心潭</head> <lb ed="GA" n="b055a02"/><p xml:id="pGA035pb055a0201">在殿之东北九十步</p> <lb ed="GA" n="b055a03"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb055a0301"><l>碧潭发幽石 潇洒无纤尘</l><l>寒光湛秋月 有物难比伦</l> <lb ed="GA" n="b055a04"/><l>離钩况无鱼 千尺徒垂纶</l><l>到此心已空 何用濯我缨</l></lg></cb:div> <lb ed="GA" n="b055a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">明季篪：空心潭</cb:mulu><head>明季篪：空心潭</head> <lb ed="GA" n="b055a06"/><lg xml:id="lgGA035pb055a0601"><l>寺裡寒潭百尺深 冷<g ref="#CB14530">涵</g>秋气碧沉沉</l><l>风波不动开明 <lb ed="GA" n="b055a07"/>镜 恰比山僧入<g ref="#CB30070">定</g>心</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="b055a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">空心亭</cb:mulu><head>空心亭</head><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">槪述</cb:mulu><p xml:id="pGA035pb055a0804" cb:place="inline">宝祐志寺有通幽轩空心亭盖取常建诗 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b056a" n="b056a"/> <lb ed="GA" n="b056a01"/>中语邓黻志至正五年重修段天祐作记弘治十一 <lb ed="GA" n="b056a02"/>年建今又废</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b056a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">段天祐：空心亭记</cb:mulu><head>段天祐：空心亭记</head> <lb ed="GA" n="b056a04"/><p xml:id="pGA035pb056a0401">天祐字吉甫河南人泰<g ref="#CB30070">定</g>甲子进士为常熟州 <lb ed="GA" n="b056a05"/>判官</p> <lb ed="GA" n="b056a06"/><p xml:id="pGA035pb056a0601">海虞山循常熟州治西北十里而近曰破山直破山 <lb ed="GA" n="b056a07"/>之麓有寺曰兴福涧流绝山而下潴<reg>为</reg>深潭潭之上 <lb ed="GA" n="b056a08"/>有空心亭山以崖断石裂得破山之名亭以唐少府 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b057a" n="b057a"/> <lb ed="GA" n="b057a01"/>常建诗得空心之名海隅之勝萃于破山而破山之 <lb ed="GA" n="b057a02"/>秀锺于斯亭孱颜峙其前冷冽停其下设置<reg>既</reg>宜而 <lb ed="GA" n="b057a03"/>称谓允当人知少府之诗之工而不知所以<reg>为</reg>工一 <lb ed="GA" n="b057a04"/>登斯亭不言而喩矣亭之始莫知<reg>为</reg>谁岁滋<reg>久</reg>风雨 <lb ed="GA" n="b057a05"/>弗支至正五年寺僧征上人谋撤其故而更创焉<reg>走</reg> <lb ed="GA" n="b057a06"/>邑士崔君天游后君议皆许诺二君人望也既相<reg>为</reg> <lb ed="GA" n="b057a07"/>先後闻者乐<reg>趋</reg>而朱君其倡者也落成宏敞雅洁十 <lb ed="GA" n="b057a08"/>倍其旧先是崔后二君尝与寺昌上人取少府诗析 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b058a" n="b058a"/> <lb ed="GA" n="b058a01"/><reg>为</reg>韵授四方名士大夫各赋五言一诗至是悉刻梓 <lb ed="GA" n="b058a02"/>揭之亭冠以少府诗亭所宜<reg>为</reg>者始大备以天祐佐 <lb ed="GA" n="b058a03"/>是州而山<g ref="#CB30132">若</g>亭实所游历致书属<reg>为</reg>记唯元气结而 <lb ed="GA" n="b058a04"/><reg>为</reg>山其秀且奇者所不乏非有文章才艺之士发之 <lb ed="GA" n="b058a05"/>未必显于世破山之以秀杰称宜矣必少府诗出而 <lb ed="GA" n="b058a06"/>後人人知之又必空心之亭立而後人人信之地有 <lb ed="GA" n="b058a07"/>待夫人重事有待夫时如此檐甍翚飞栋宇雲涌晴 <lb ed="GA" n="b058a08"/>阴雨雲光景变幻遊者税尘鞅纵淸躅荫林樾之荟 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b059a" n="b059a"/> <lb ed="GA" n="b059a01"/>蔚睇谷巖之碅磳寓听于琴筑而致迹于冰雪平昔 <lb ed="GA" n="b059a02"/>宠荣势利之胶乎中者荡燃火烬烟灭其<g ref="#CB34273">灵</g>台虚明 <lb ed="GA" n="b059a03"/>直与潭水相<reg>为</reg>洞照名亭空心畴曰不宜天祐不敏 <lb ed="GA" n="b059a04"/>方将命杖屦载芛札从诸君子之後崔君名元方后 <lb ed="GA" n="b059a05"/>君名克正朱君名士昭</p><p xml:id="pGA035pb059a0510" cb:place="inline">八年九月应奉翰林文字儒 <lb ed="GA" n="b059a06"/>林即同知制诰兼国史院编修官段天祐记</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b059a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">李杰：重建空心亭记</cb:mulu><head>李杰：重建空心亭记</head> <lb ed="GA" n="b059a08"/><p xml:id="pGA035pb059a0801">虞山<reg>为</reg>海隅之镇发脉自北而西迤逦南迈其首则 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b060a" n="b060a"/> <lb ed="GA" n="b060a01"/>邑治在焉其中支<g ref="#CB08764">最</g><reg>为</reg>深秀以山形磅礡环抱<g ref="#CB34273">灵</g>气 <lb ed="GA" n="b060a02"/>所锺也旧有寺曰破山今称兴福山下有泉出焉潴 <lb ed="GA" n="b060a03"/>而<reg>为</reg>潭唐常少府诗所谓潭影空人心者也後人作 <lb ed="GA" n="b060a04"/>亭其上兴废屡矣前令尝再建之实土潭心以<reg>为</reg>亭 <lb ed="GA" n="b060a05"/>基四周所馀不过数尺水源尽窒茂草丛生余致政 <lb ed="GA" n="b060a06"/>归每至辄<reg>为</reg>之闷然乃谂於邑大夫澶渊胡公巍命 <lb ed="GA" n="b060a07"/>義官徐明夫董其役撤去旧材摒除积土攘剔芜薉 <lb ed="GA" n="b060a08"/>濬而深之淸泉汩汩灌注冬夏常盈渊渟澄澈可烛 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b061a" n="b061a"/> <lb ed="GA" n="b061a01"/>鬚眉而天光日华上下交映莹乎一鉴之空明也于 <lb ed="GA" n="b061a02"/>是更树亭于潭上饰以丹雘楹桷栋宇高出巖崖老 <lb ed="GA" n="b061a03"/>梅古桧離立于前修竹长松森绕于後游于斯者倏 <lb ed="GA" n="b061a04"/>然改观而尘襟开豁万虑俱消名之曰空心其亦称 <lb ed="GA" n="b061a05"/>情也已</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b061a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">张著：分题空心亭得枝字</cb:mulu><head>张著：分题空心亭得枝字</head> <lb ed="GA" n="b061a07"/><lg xml:id="lgGA035pb061a0701"><l>山寺无僧涧道疑 华亭零落已多时</l><l>空潭雲动蛟龙 <lb ed="GA" n="b061a08"/>影 老树霜摧虎豹姿</l><l>谩拟稽阴成列坐 那同历下遍 <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b062a" n="b062a"/> <lb ed="GA" n="b062a01"/>题诗</l><l>明年此地重相忆 石上梅花雪满枝</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="b062a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">御赐锺</cb:mulu><head>御赐锺</head><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">槪述</cb:mulu><p xml:id="pGA035pb062a0204" cb:place="inline">宝祐志寺有御赐锺是唐懿宗赐锺文云 <lb ed="GA" n="b062a03"/>唐咸通九年岁次戊子正月二十一日敕赐破山兴 <lb ed="GA" n="b062a04"/>福寺锺一口重一千三百六十斤</p></cb:div> <lb ed="GA" n="b062a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">刘拯：御赐锺</cb:mulu><head>刘拯：御赐锺</head> <lb ed="GA" n="b062a06"/><p xml:id="pGA035pb062a0601">唐懿宗咸通六年赐</p> <lb ed="GA" n="b062a07"/><lg type="regular" xml:id="lgGA035pb062a0701"><l>大声扣洪钟 万里来彤廷</l><l>鸟间栖影重 星淡雲气淸</l> <lb ed="GA" n="b062a08"/><l>馀响绕巖壑 林葉如迴惊</l><l>有客发深省 尘耳非谩倾</l></lg></cb:div></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA035.0036.b063a" n="b063a"/> <lb ed="GA" n="b063a01"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>常熟县破山<name role="" type="person">兴福寺</name>志卷一毕</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#begb031a0101" to="#endb031a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">圮</lem><rdg wit="#wit.orig">圯</rdg></app> <app from="#begb041a0101" to="#endb041a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">净</lem><rdg wit="#wit.orig"><reg>净</reg></rdg></app> <app from="#begb051a0601" to="#endb051a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">羡</lem><rdg wit="#wit.orig">羡</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="dila-notes"> <head>法鼓文理学院 挍注</head> <p> <note n="b019001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_b019001">宣化门、厉壇。</note> <note n="b020001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_b020001">洗马池、伏虎塘桥、周孝子墓、报慈桥、桃源涧。</note> <note n="b021001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_b021001">兴福三门、茶庵、顶山路、四高僧墓、万松书院、高林庵。</note> <note n="b022001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_b022001"><name role="" type="person">兴福寺</name>、舜井、宗教院。</note> <note n="b023001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_b023001">光明庵、石门峰、<name role="" type="person">剑门</name>、拂水巖、硃砂洞、降龙桥、龙鬥涧。</note> <note n="b024001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_b024001">空心潭、璎珞柏、空心亭、高僧殿、观堂、观音殿、白莲池、救虎阁、东寮、地藏殿、雲会堂、<name role="" type="person">天王殿</name>、团瓢。</note> <note n="b025001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_b025001">大殿、西寮、西房、香积厨、准提殿、韦驮殿、菜园、苏先子後图、苏先。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="b002a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_b002a0101">此“版本说明”一文原为书本开头无页码之插页，今为标记架构上之需要移到此处，且以 pb002a 为虚拟页栏码。</note> <note n="b031a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_b031a0101">圮【CB】，圯【志彙】</note> <note n="b041a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_b041a0101">净【CB】，<reg>净</reg>【志彙】</note> <note n="b051a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_b051a0601">羡【CB】，羡【志彙】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>